منبع : ایرنا

مورچه ها در زمره حشراتى هستند كه به صورت دسته جمعى زيست مى كنند و ميليون ها سال فرايند تطور امور حيرت آورى را فراگرفته اند. شمارى از زيست شناسان درصدد برآمده اند با مطالعه دقيق تر در نحوه عمل اين حشرات از مدل هاى رفتارى آنان براى حل مسائلى كه مهندسان با آنها مواجه هستند، كمك بگيرند. چند دهه قبل زمانى كه «ريچارد فاينمن» فيزيكدان خوش ذوق آمريكايى سرگرم كار روى رساله دكترى خود بود متوجه شد لشكرى از مورچه ها به اتاق او هجوم آورده اند و گنجه اى را كه او مواد غذايى اش را در آن نگاه مى داشت مورد حمله قرار داده اند. رفتار اين مورچه ها ذهن حساس و مسئله ياب اين فيزيكدان جوان را تحريك كرد و او مصمم شد از اسرار رفتار دقيق و حساب شده اين موجودات سر درآورد. هرچند فاينمن نتوانست به همه پرسش هايى كه در آن زمان در مورد رفتار مورچه ها داشت پاسخ دهد اما اين پرسش ها، از جمله اينكه مورچه ها چگونه به وجود مواد غذايى در گنجه قفل شده پى مى برند؟ .

 اطلاعاتي در باره زلزله  

هرساله حدود سه ميليون زمين لرزه روي مي دهد، يعني هشت هزار زمين لرزه در روز يا هر ۱۱ ثانيه يك زمين لرزه. اما فقط زمين لرزه هاي شديدي كه در مناطق مسكوني روي مي دهد، توجه ما را به خود جلب مي كند.

بهترين تئوري ارائه شده براي توجيه پديده زمين لرزه تكتونيك صفحه اي (يا صفحات زمين ساختي) نام دارد.طبق اين تئوري لايه هاي سطح زمين (Lithosphere) از صفحه هايي (Plates) تشكيل شده است كه روي لايه هاي نرمي مستقر شده است.  اگر دو صفحه از يكديگر دور شوند گدازه هايي كه از سنگ هاي مذاب تشكيل شده اند، از بين صفحه هاي پوسته زمين خارج مي شوند (اين عمل اغلب در كف اقيانوس ها روي مي دهد) هنگامي كه اين گدازه ها سرد شوند، سخت شده و به شكل پوسته هاي جديد در مي آيند كه فاصله بين دو صفحه را پر مي كنند. اگر دو صفحه به سمت يكديگر به حركت درآيند، معمولاً يك صفحه به زير صفحه ديگر مي خزد.

قصد داريد در تهران آپارتماني بسازيد. به شهرداري مراجعه مي كنيد . پس از پر كردن فرمهاي اوليه ، جهت اخذ پروانه به نقشه هاي معماري و سازه و تاسيسات و "برگه تعهد" مهندسين معمار ، محاسب و ناظر نياز داريد. به يكي از دفاتر مهندسي نزديك شهرداري مراجعه مي كنيد . با پرداخت مبلغي در حدود 1 الي 2  ميليون تومان نقشه هاي تهيه شده را به انضمام تعهد نامه هاي مهندسي ، براي تصويب به شهرداري ارائه مي كنيد... و در نهايت موفق به اخذ مجوز ساخت (پروانه ساختماني ) مي شويد. پس از خريد مصالح ، گروهي را جهت اجراي پروژه استخدام مي كنيد. اگر قصد فروش تمام واحد هاي آپارتمان را داشته باشيد سعي مي كنيد حداقل، در ساخت قسمتهايي از ساختمان كه در معرض ديد نيست ، از جمله اسكلت و لوله كشي ها از ارزانترين مصالح ممكن استفاده كرده و حتي الامكان با حذف و يا كاهش شماره پروفيل هاي معرفي شده در نقشه از جمله بادبندها كه جهت مقاومت ساختمان در برابر زلزله بكار مي روند ، هزينه احداث را پايين آوريد. در استخدام كارگر و جوشكار بدون توجه به مهارت آنها ، مايليد از آناني كه با كمترين هزينه و در سريعترين وجه ممكن كار را به پايان برسانند ، استفاده كنيد .

مهندس ناظر گاه به گاه بازديدي مي كند و گزارشي را مي نويسد. در بسياري از مواقع ميتوان با مهندس ناظر هم كنار آمد اگر هم نشد مهم نيست . در شهرداري هميشه كساني هستند كه در اين مواقع به شما كمك كنند و گزارش خلاف مهندس ناظر سخت گير را از پرونده خارج كنند بخصوص هنگامي كه با آدم قدرشناسي چون شما برخورد كنند. بالاخره خدا بزرگ است وهر مشكلي راه حلي دارد !

اما... در ساخت نما و كفسازي ، سنگ تمام مي گذاريد زيرا مهم، پسند مشتري و فروش هر چه سريعتر آن است.

خسته نباشيد ...خدا را شكر مي كنيد زيرا پس از ماهها، تلاش شما به نتيجه رسيده است. آپارتماني زيبا با نماي سنگ و شيشه رفلكس داراي آسانسور - واحد هاي يك و دو خوابه - كف سراميك- آشپزخانه داراي هود و كابينت - سيستم گرمايشي شوفاژ- گچكاري شده بسيار شيك با ارزانترين قيمت.   

پس از فروش مجددا به قصد خدمت به شهروندان بي خانه ، دست به كار مي شويد و اينبار با زميني بزرگتر .

اما ...غافل از اينكه غول زلزله به كمين نشسته است.  گاه به گاه از خواب بر مي خيزد خميازه اي مي كشد و دوباره بخواب مي رود. ساختماني را كه شما با تلاش فراوان ساخته ايد در يك چشم برهم زدن ، تبديل به آرامگاه ابدي ساكنان آن مي شود. خداوند روح آنان (و شما را نيز البته) قرين رحمت كند!

اما چرا چنين شد؟  اشكال از كجاست؟ در مهندسي اصطلاحا مي گويند "زلزله باهوش است" يعني نقطه ضعف ساختمان را يافته و از همان قسمت شروع به تخريب آن مي كند. اما دلايل ايجاد نقطه ضعف چيست؟

در قسمت بعدي سعي مي كنم بطور ساده مهمترين دلايل ايجاد چنين وضعيتي را در مورد ذكر شده بيان كنم.